Inhoud van de gids

Achtergrond

Didactiek

De didactische keuzes achter Taalmaatje, met bronnen.

Goede hulp maakt de vraag begrijpelijk. Elke ontwerpkeuze in Taalmaatje volgt uit wat onderzoek over leren weet.

Taalsteun binnen de vakles

Taalgericht vakonderwijs plaatst taalsteun in de vakles zelf (Hajer & Meestringa).

In Taalmaatje vraagt de leerling vanuit de les waar die op dat moment mee bezig is. Taalmaatje verduidelijkt de taal; de vakinhoud blijft bij de leerkracht.

Net genoeg hulp

Leren gebeurt in de zone van naaste ontwikkeling, met tijdelijke en gerichte ondersteuning die weer wordt afgebouwd (Vygotsky; Gibbons).

In Taalmaatje zijn antwoorden kort: één zin uitleg, één voorbeeld, en de leerling is weer aan zet.

Het denkwerk blijft bij de leerling

Wie mentale inspanning uitbesteedt aan een hulpmiddel, leert minder (Risko & Gilbert).

In Taalmaatje blijven oefeningen, samenvattingen en berekeningen het werk van de leerling. Die grens is technisch afgedwongen en wordt bij elke wijziging opnieuw getest. Zie Soorten hulp en niveaus.

Woordenschat groeit in stappen

De viertakt van Verhallen beschrijft hoe een woord beklijft: voorbewerken, semantiseren, consolideren en controleren.

In Taalmaatje geeft de uitleg met een voorbeeldzin betekenis op het moment dat de leerling het woord nodig heeft. Mijn woorden zorgt daarna voor herhaling.

Ophalen versterkt het geheugen

Jezelf testen, gespreid in de tijd, is een van de best onderbouwde leerstrategieën (Roediger & Karpicke; Cepeda e.a.).

In Taalmaatje heeft de studeerlijst een invulkolom om zichzelf te testen. Woorden die terugkomen, krijgen een oefensignaal.

Formatief handelen

Leerwinst ontstaat wanneer de leerkracht de les bijstuurt op basis van wat leerlingen nodig hebben (Wiliam).

In Taalmaatje tonen de klasinzichten welke woorden leven en wat je klassikaal herhaalt. De zelfstandigheidssignalen tonen een richting per leerling.

De thuistaal als hefboom

Wat een leerling in de ene taal begrijpt, draagt over naar de andere (Cummins).

In Taalmaatje komt op vraag van de leerling een sleutelwoord even in de thuistaal. De uitleg zelf blijft in het Nederlands.

Een veilige plek om te vragen

Leerlingen stellen meer vragen wanneer ze zich veilig voelen.

In Taalmaatje is elke vraag welkom. Leerlingen melden aan met een persoonlijke code, en de vragenteller blijft discreet tot het budget bijna op is.

Bronnen

  • Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T. & Rohrer, D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks. Psychological Bulletin.
  • Cummins, J. (2000). Language, Power and Pedagogy: Bilingual Children in the Crossfire. Multilingual Matters.
  • Gibbons, P. (2015). Scaffolding Language, Scaffolding Learning (2e ed.). Heinemann.
  • Hajer, M. & Meestringa, T. (2015). Handboek taalgericht vakonderwijs. Coutinho.
  • Risko, E. F. & Gilbert, S. J. (2016). Cognitive offloading. Trends in Cognitive Sciences.
  • Roediger, H. L. & Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning. Psychological Science.
  • Verhallen, M. & Verhallen, S. (1994). Woorden leren, woorden onderwijzen. CPS.
  • Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society. Harvard University Press.
  • Wiliam, D. (2011). Embedded Formative Assessment. Solution Tree Press.